الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
423
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
آمده بود . در حقيقت لعن و طرد از رحمت آن هم از سوى خداوندى كه رحمتش گسترده و بى پايان است بدترين نوع عذاب محسوب مىشود ، به خصوص كه اين طرد از رحمت هم در دنيا باشد و هم در آخرت ( چنان كه در آيه مورد بحث اين گونه است ) . و شايد به همين جهت مساله « لعن » قبل از « عذاب مهين » ذكر شده . تعبير به « اعد » ( آماده كرده است ) دليل بر تاكيد و اهميت اين عذاب است آخرين آيه مورد بحث از ايذاء مؤمنان سخن مىگويد و براى آن بعد از ايذاء خدا و پيامبر ص اهميت فوق العاده اى قائل مىشود ، مىفرمايد : « كسانى كه مردان و زنان با ايمان را به خاطر كارى كه انجام ندادهاند آزار مىدهند ، محتمل بهتان و گناه آشكارى شدهاند » ( * ( وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتاناً وَإِثْماً مُبِيناً ) * ) . چرا كه مؤمن از طريق ايمان پيوندى با خدا و پيامبرش دارد ، و به همين دليل در اينجا در رديف خدا و پيامبرش قرار گرفته . تعبير « * ( بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا ) * » اشاره به اين است كه آنها مرتكب گناهى نشدهاند كه موجب ايذاء و آزار باشد ، و از اينجا روشن مىشود كه هر گاه گناهى از آنان سر زند كه مستوجب حد و قصاص و تعزير باشد اجراى اين امور در حق آنها اشكالى ندارد ، و همچنين امر به معروف و نهى از منكر مشمول اين سخن نيست . مقدم داشتن « بهتان » بر « اثم مبين » به خاطر اهميت آنست ، چرا كه بهتان از بزرگترين ايذاءها محسوب مىشود ، و جراحت حاصل از آن حتى از جراحات نيزه و خنجر سختتر است ، آن گونه كه شاعر عرب نيز گفته :